Zapiekanka z ryżem i mielonym mięsem pod serową skorupką – ryż gotuje się sam w piekarniku, a ja w tym czasie nakrywam do stołu
To jest ten obiad, który robię, kiedy dzień był długi, a ludzi przy stole sporo. Jedna patelnia, jedna forma i piekarnik, który przez pół godziny pracuje za mnie. Ryż nie idzie do osobnego garnka, tylko wciąga w siebie rosół i sos, a na wierzchu robi się serowa czapa. Sycące, ciepłe i nikt nie wstaje od stołu głodny.

Składniki:
Białka i dodatki
- 453 g mielonej wołowiny
- 1 średnia cebula, pokrojona
- 1 ząbek czosnku, posiekany
Zboża i płyny
- 185 g surowego ryżu długoziarnistego
- 480 ml rosołu wołowego
- 305 g konserwowej zupy pieczarkowej kremowej
Przyprawy i dekoracja
- 125 g startego sera cheddar
- 0,5 łyżeczki soli
- 0,5 łyżeczki czarnego pieprzu mielonego
- 0,5 łyżeczki papryki w proszku
- 15 g świeżej natki pietruszki, posiekanej
Przygotowanie:
1. Nastawiam piekarnik na 175 stopni. Formę 23×33 cm smaruję tłuszczem, dokładnie, także po bokach, bo ryż lubi się przykleić do rogów.
2. Na dużej patelni rozgrzewam tłuszcz i wrzucam mieloną wołowinę razem z pokrojoną cebulą i posiekanym czosnkiem. Smażę na średnim ogniu i rozdrabniam mięso łopatką, aż zacznie skwierczeć i porządnie się zarumieni. Szare mięso to za mało, ma być brązowe.
3. Odlewam nadmiar tłuszczu z patelni. Tego kroku nie odpuszczam – jak zostanie, cała zapiekanka będzie tłusta i ciężka.
4. Wsypuję sól, pieprz i paprykę w proszku prosto na gorące mięso i mieszam kilkanaście sekund, zanim wleję cokolwiek mokrego. Papryka się wtedy budzi i pachnie wędzonką.
5. Dosypuję surowy ryż, wlewam rosół wołowy i dokładam zupę pieczarkową. Mieszam, aż sos się rozpuści i wszystko wygląda jednolicie.
6. Doprowadzam do wrzenia, potem ściszam ogień i duszę pod nakryciem 5 minut. Ryż ma się dopiero napić, nie ugotować do końca.
7. Przekładam całość do natłuszczonej formy i wyrównuję wierzch. Szczelnie przykrywam folią aluminiową i wstawiam do piekarnika na 25 minut. Folia jest obowiązkowa, bez niej ryż wyschnie z wierzchu, a w środku zostanie twardy.
8. Zdejmuję folię, rozsypuję równo starty cheddar i wstawiam z powrotem, już bez przykrycia, na 10-15 minut. Czekam, aż ser się rozpuści i gdzieniegdzie złapie rumiane plamki.
9. Wyjmuję i odstawiam na 5 minut. Dopiero potem posypuję świeżą natką pietruszki i nabieram na talerze – po tej chwili odpoczynku zapiekanka trzyma się łyżki, a nie rozjeżdża.

Rady babci:
Ser trzyj sam, z kawałka. Gotowe wiórki z torebki są obsypane skrobią i topią się na gumę zamiast na gładką warstwę.
Jeśli po 25 minutach ryż jest jeszcze twardy, dolej pół szklanki gorącego rosołu, znowu przykryj folią i daj mu kolejne 10 minut.
Za mokro? Dopiekaj bez folii jeszcze kilka minut – nadmiar płynu odparuje, a ser tylko na tym zyska.
Ser rumieni się za szybko, a spód jeszcze bulgocze? Przykryj wierzch luźno folią i dopiekaj dalej, sam ser już swoje zrobił.
Nie mieszaj zapiekanki po wyjęciu z piekarnika. Kroj łopatką na kwadraty i przekładaj w całości, wtedy warstwa sera zostaje na wierzchu.
Jak przechowywać:
Resztki trzymam w szczelnym pojemniku w lodówce do trzech dni. Podgrzewam zawsze przykryte, w mikrofalówce albo w piekarniku, żeby ryż nie wysechł. Zapiekankę można też zamrozić – dobrze zapakowana wytrzyma do dwóch miesięcy.
Czym zastąpić składniki:
Zamiast wołowiny wchodzi mielony indyk albo kurczak, jeśli chcesz coś lżejszego. Zupę pieczarkową spokojnie zamienisz na krem z kurczaka albo z selera i smak od razu pójdzie w inną stronę. Cheddar można zastąpić mozzarellą lub goudą, będzie łagodniej i bardziej ciągnąco.
Z czym podać:
Podaję z chrupiącą zieloną sałatą albo gotowanymi warzywami, bo przełamują tłustość. Do tego kieliszek chłodnego białego wina albo zimne piwo.
Najczęściej zadawane pytania:
Czy zamiast wołowiny mogę dać inne mielone mięso?
Tak, mielony indyk albo kurczak sprawdzą się bardzo dobrze i wyjdzie lżej. Pamiętaj tylko, że drób jest chudszy, więc smaż go na odrobinie tłuszczu, żeby się nie przypalił.
Jaki ryż wybrać do tej zapiekanki?
Najlepszy jest zwykły długoziarnisty, bo gotuje się równomiernie i ładnie wciąga rosół, nie robiąc się papką. Ryż błyskawiczny albo parboiled zachowa się inaczej i czas pieczenia trzeba wtedy pilnować.
Da się dorzucić do środka warzywa?
Jasne, pokrojoną paprykę, pieczarki czy marchewkę dorzuć do mięsa jeszcze na patelni, żeby zdążyły zmięknąć. Smak od razu robi się pełniejszy, a danie mniej ciężkie.
Czy muszę użyć cheddara?
Nie musisz. Mieszanka cheddara z mozzarellą albo Monterey Jack daje bardziej kremową warstwę, a sama gouda wychodzi łagodniej. Ważne, żeby ser był świeżo starty.
Co zrobić, żeby ser ładnie się roztopił i zarumienił?
Zdejmij folię na ostatnie 10-15 minut pieczenia i posyp ser dopiero wtedy, na gorącą masę. Jeśli po tym czasie jest blady, włącz na chwilę grzałkę górną i nie odchodź od piekarnika.