Croque monsieur – francuska kanapka z beszamelem, którą smażę na maśle, kiedy w domu jest tylko chleb, ser i szynka
To zwykła kanapka, tylko lepiej ubrana. Zamiast masła w środku idzie gęsty beszamel, a wierzch smaży się na maśle, aż chleb zrobi się szklisty i chrupiący. Robię ją, kiedy nie mam pomysłu na obiad, a lodówka świeci pustkami. Dwadzieścia pięć minut i na stole stoi coś, co pachnie jak mała knajpka.
Składniki:
- 4 kromki chleba tostowego (około 200 g)
- 150 g startego sera żółtego (np. cheddar lub gouda)
- 100 g wędzonej szynki
- 20 g masła
- 10 g mąki pszennej
- 200 ml mleka
- 5 g musztardy sarepskiej (opcjonalnie)
- sól i pieprz do smaku
Przygotowanie:
1. Ser ścieram na tarce o grubych oczkach, szynkę układam obok na desce. Wszystko musi czekać gotowe, bo potem robi się szybko.
2. W małym garnku rozpuszczam masło na małym ogniu. Ma się roztopić i lekko zaszumieć, ale nie zbrązowieć – przypalone masło zepsuje cały sos.
3. Wsypuję mąkę i mieszam bez przerwy. Po chwili zasmażka zaczyna pachnieć orzechowo i robi się złocista – wtedy wiem, że mąka już się przesmażyła i nie będzie czuć surowizny.
4. Mleko dolewam po odrobinie, cały czas mieszając trzepaczką. Pierwsza porcja zawsze zrobi grudy, nie ma się czym przejmować – mieszam dalej, aż sos się wygładzi i zgęstnieje na tyle, że oblepia łyżkę.
5. Zdejmuję z ognia i doprawiam musztardą, solą i pieprzem. Soli nie żałuję, bo beszamel bez niej jest nijaki. Próbuję łyżeczką – ma być wyraźny w smaku, nie mdły.
6. Dwie kromki smaruję sosem, na każdą kładę szynkę i sypię ser. Nie oszczędzam – to on ma się rozciągać przy pierwszym kęsie. Przykrywam drugą kromką i przyciskam dłonią.
7. Wierzch i spód kanapki smaruję cienko masłem. To ta warstwa robi z chleba chrupiącą skorupkę.
8. Kładę na dobrze rozgrzaną patelnię i smażę na średnim ogniu. Kiedy zacznie skwierczeć i spód będzie złoto-brązowy, przewracam. Druga strona idzie szybciej. Zdejmuję, kiedy ser w środku jest już płynny, i kroję po ukosie – zawsze po ukosie.
Rady babci:
Jeśli beszamel wyszedł zbyt gęsty, dolej łyżkę mleka i rozmieszaj na ogniu. Za rzadki – potrzymaj chwilę dłużej, mieszając.
Grudki w sosie ratuje trzepaczka i cierpliwość, a w ostateczności sitko. Nie odpuszczaj sosu, bo z gruzełkami kanapka będzie sucha.
Za duży ogień to spalony chleb i zimny ser w środku. Średni płomień daje czas, żeby ser zdążył się rozpuścić.
Kiedy ser wypływa na patelnię, znaczy, że kanapka była za luźno złożona. Dociśnij ją mocniej dłonią przed smażeniem albo przyciśnij łopatką na patelni.
Chleb bardzo świeży i miękki wchłonie sos i się rozpadnie. Kromki z wczorajszego bochenka trzymają się dużo lepiej.
Jak przechowywać:
Croque monsieur to danie na już – po godzinie chleb mięknie i traci cały urok. Jeśli coś zostanie, trzymaj w lodówce do doby i odgrzewaj wyłącznie na suchej patelni albo w piekarniku, nigdy w mikrofali. Sam beszamel możesz zrobić dzień wcześniej i przechować w słoiku.
Czym zastąpić składniki:
Zamiast chleba tostowego dobrze sprawdzi się pieczywo pełnoziarniste, byle krojone cienko. Szynkę wędzoną można wymienić na zwykłą gotowaną albo pieczony schab. Musztarda jest opcjonalna, ale to ona nadaje sosowi charakter – bez niej dodaj odrobinę więcej pieprzu.
Z czym podać:
Podaję z garścią zielonej sałaty skropionej oliwą i kilkoma korniszonami – coś kwaśnego świetnie przecina tłustość sera. Do tego kubek herbaty albo kawy i śniadanie się samo robi.
Najczęściej zadawane pytania:
Jaki chleb wybrać do tej kanapki?
Najlepszy jest zwykły chleb tostowy, krojony cienko – dobrze się opieka i szybko robi chrupiący. Grube pajdy zostaną w środku wilgotne, a ser nie zdąży się rozpuścić.
Czy mogę użyć innego sera niż podany?
Tak, byle się dobrze topił. Klasycznie robi się to na gruyère, ale emmentaler czy comté też zdadzą egzamin. Unikaj serów, które przy podgrzaniu puszczają wodę zamiast się ciągnąć.
Jak sprawić, żeby chleb był naprawdę chrupiący?
Posmaruj zewnętrzne strony cienką warstwą masła i smaż na średnim ogniu, bez pośpiechu. Patelnia musi być rozgrzana zanim położysz kanapkę, inaczej chleb się namoczy tłuszczem.
Czy beszamel da się przygotować wcześniej?
Jak najbardziej, w lodówce wytrzyma dwa dni. Po wyjęciu będzie zbity jak budyń – podgrzej go z odrobiną mleka i rozmieszaj, wróci do kremowej konsystencji.
Można ją zrobić w piekarniku zamiast na patelni?
Można i wtedy nie trzeba jej przewracać. Piecz w 200 stopniach około 10 minut, aż wierzch się zezłoci. Chleb wyjdzie odrobinę mniej chrupiący niż z patelni, ale ser rozpuści się równiej.