Miodowo-cynamonowe ciasto z chrupiącą posypką – jedna miska, kwadratowa forma i całe mieszkanie pachnie jak w niedzielne popołudnie
To jest takie ciasto, które robię, kiedy ktoś zadzwoni, że wpadnie za godzinę. Miska, trzepaczka, kwadratowa forma i tyle – żadnych mikserów, żadnego ubijania piany. Miód daje wilgotność, której zwykły cukier nie da, a cynamonowa posypka na wierzchu robi się po upieczeniu cieniutko chrupiąca. U mnie w domu znika w dwa dni, choć podobno ma stać trzy.
Składniki:
Płynne składniki
- 1 duże jajko
- 113 g masła niesolonego, roztopionego
- 60 ml miodu
- 5 ml ekstraktu waniliowego
Suche składniki
- 120 g mąki pszennej
- 220 g jasnego brązowego cukru, dobrze ubitego w miarce
- 3 g soli
- 2,5 ml cynamonu mielonego – podzielonego na dwie części
- 38 g białego cukru do posypania
Przygotowanie:
1. Piekarnik nastawiam na 175°C i daję mu się porządnie nagrzać. W tym czasie przygotowuję kwadratową formę 20×20 cm – albo wysmarowaną tłuszczem, albo wyłożoną papierem. Papier polecam bardziej, bo potem wyciągam całe ciasto za rogi i kroję na desce, a nie dłubię w formie.
2. Roztopione masło wlewam do dużej miski i od razu wsypuję brązowy cukier. Mieszam trzepaczką, aż zrobi się gładka, lśniąca masa bez grudek – chwilę to trwa, bo brązowy cukier lubi się zbijać. Jeśli masło jest wrzące, odczekaj minutę, żeby jajko się w nim nie ścięło.
3. Wbijam jajko, dolewam miód i wanilię. Mieszam energicznie, aż wszystko się połączy w jednolitą, dosyć rzadką masę. Miód najłatwiej odmierzyć, jak wcześniej maźniesz miarkę odrobiną oleju – sam wtedy zsuwa się do miski.
4. Teraz wsypuję mąkę, sól i połowę cynamonu, czyli jakieś 1,25 ml. Od tego momentu mieszam już delikatnie i krótko, łyżką albo szpatułką – tylko do chwili, gdy zniknie ostatnia biała smuga mąki. Im dłużej mieszasz, tym twardsze ciasto, a nam zależy na miękkim.
5. Masę przelewam do formy i wyrównuję wierzch. Jest gęsta i lepka, więc pomagam sobie łyżką umoczoną w wodzie – wtedy nic się do niej nie klei.
6. W małej miseczce mieszam biały cukier z resztą cynamonu i sypię to równo po całym wierzchu. Nie żałuj, żeby dosypać do samych brzegów – to z tego robi się ta chrupiąca skorupka.
7. Wstawiam do piekarnika na 22-25 minut. Sprawdzam patyczkiem wbitym w sam środek: ma wyjść suchy, najwyżej z paroma okruszkami. Mokre ciasto na patyczku to znak, żeby dać jeszcze trzy minuty i sprawdzić ponownie.
8. I teraz najtrudniejsze – odstawiam do całkowitego wystudzenia. Ciepłe będzie się kruszyć i rozłazić pod nożem, wystudzone kroi się w równiutkie kwadraty. Ja tnę na dziewięć kawałków, ostrym nożem, wycierając go między cięciami.
Rady babci:
Cynamon zmielony na świeżo z laski pachnie zupełnie inaczej niż ten, który stoi w szafce od dwóch lat – jeśli masz młynek, warto.
Jeśli ciasto wyszło zbite i twarde, prawie zawsze winne jest zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki. Następnym razem odłóż trzepaczkę i skończ szpatułką.
Wierzch przypieka się szybciej niż środek. Gdy po 18 minutach posypka robi się już mocno brązowa, przykryj formę luźno kawałkiem folii aluminiowej i dopiekaj dalej.
Każdy piekarnik piecze po swojemu – pierwszy raz zajrzyj po 20 minutach, żeby wiedzieć, jak zachowuje się twój.
Brązowy cukier ubijaj w miarce łyżką, nie sypaj luźno. Za mało cukru to suche ciasto, bo to on trzyma wilgoć razem z miodem.
Jak przechowywać:
Trzymam w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej i zjadamy do trzech dni. Do lodówki nie wkładam, bo ciasto tam wysycha i traci całą miękkość.
Czym zastąpić składniki:
Zamiast zwykłego masła możesz wziąć klarowane – wychodzi wtedy głębszy, lekko orzechowy posmak. Miód da się podmienić syropem klonowym, tylko smak pójdzie w inną stronę. Kto nie jada pszenicy, użyje gotowej mieszanki mąk bezglutenowych.
Z czym podać:
Najlepsze z gałką lodów waniliowych albo kleksem bitej śmietany, które ładnie podbijają cynamon. Obok kładę parę plasterków świeżego jabłka lub gruszki.
Najczęściej zadawane pytania:
Skąd bierze się ten ciepły, korzenny smak?
Z połączenia miodu i mielonego cynamonu – żadne z nich osobno tak nie zadziała. Miód daje głęboką słodycz i wilgoć, cynamon dokłada korzenne ciepło.
Czy mogę użyć innego tłuszczu zamiast masła?
Masło klarowane sprawdza się bardzo dobrze i daje bogatszy, orzechowy posmak. Zwykłego masła nie zastępowałabym olejem, bo ciasto straci ten maślany charakter.
W jakiej formie najlepiej to upiec?
Kwadratowa forma 20×20 cm to właściwy rozmiar – w większej ciasto wyjdzie za cienkie i przesuszone. Wyłóż ją papierem albo wysmaruj, wtedy wyjmiesz je w całości.
Po czym poznam, że ciasto jest już upieczone?
Wbij wykałaczkę w sam środek – jeśli wychodzi sucha, jest gotowe. Zwykle zajmuje to 22-25 minut, ale zawsze sprawdzaj patyczkiem, nie zegarkiem.
Czy wierzch faktycznie robi się chrupiący?
Tak, cukier z cynamonem zapieka się w cieniutką, kruchą warstewkę. Najlepiej czuć ją pierwszego dnia, potem trochę mięknie od wilgoci z ciasta.