Złoty ryż z karmelizowaną cebulą – zwykły dodatek, po którym wszyscy pytają, co ja z tym ryżem zrobiłam
Ryż to u mnie w domu dodatek na co dzień, ale ten robię wtedy, gdy chcę, żeby talerz wyglądał na coś więcej. Cała tajemnica siedzi w cebuli smażonej powoli, aż zrobi się słodka i złota. Reszta to garnek, masło i pół godziny. Wychodzi puszysty, maślany, ziarnko od ziarnka.
Składniki:
- 1 i ½ filiżanki ryżu jaśminowego
- 2 łyżki masła
- 1 duża cebula, pokrojona w cienkie plastry
- 2 filiżanki wody lub bulionu – warzywnego albo drobiowego
- 1 łyżeczka soli
- ½ łyżeczki czarnego pieprzu
- 1 łyżka oliwy z oliwek
- 1 łyżeczka czosnku w proszku
- 1 łyżka świeżej natki pietruszki, posiekanej
Przygotowanie:
1. Na dużą patelnię wlewam oliwę i dokładam jedną łyżkę masła. Rozgrzewam na średnim ogniu – masło ma zaskwierczeć, ale nie przypalić się.
2. Wrzucam pokrojoną cebulę i sypię na nią szczyptę soli. Sól wyciąga wodę i cebula szybciej puszcza sok.
3. Smażę cebulę 12-15 minut, mieszając co jakiś czas. Nie poganiam jej. Ma zmięknąć i zrobić się złotobrązowa, a nie czarna na brzegach. Zdejmuję z ognia i odstawiam.
4. W tym czasie płuczę ryż w zimnej wodzie. Mieszam ręką w misce, zlewam, i tak kilka razy – aż woda przestanie być mętna. To ten moment decyduje, czy ryż będzie sypki, czy się sklei.
5. W średnim garnku rozpuszczam drugą łyżkę masła. Wsypuję odsączony ryż i mieszam minutę, żeby każde ziarnko obtoczyło się w tłuszczu i zaczęło pachnieć orzechowo.
6. Wlewam wodę albo bulion, dodaję łyżeczkę soli, pieprz i czosnek w proszku. Mieszam raz i doprowadzam do wrzenia.
7. Zmniejszam ogień na najmniejszy, przykrywam pokrywką i gotuję 15-18 minut. Pokrywki nie podnoszę i ryżu nie mieszam – para musi zostać w garnku. Ryż jest gotowy, gdy cały płyn się wchłonie.
8. Zdejmuję garnek z ognia i zostawiam pod przykryciem jeszcze 5 minut. Ten odpoczynek robi robotę – ziarna dochodzą i twardnieją.
9. Spulchniam ryż widelcem, nie łyżką, żeby go nie rozgnieść. Delikatnie wmieszuję karmelizowaną cebulę, posypuję natką i podaję od razu, na ciepło.
Rady babci:
Do cebuli bierz szeroką patelnię. Jak się stłoczy, będzie się dusić we własnym soku zamiast rumienić.
Jeśli ryż wyszedł twardawy, a płynu już nie ma – skrop dwiema łyżkami wrzątku, przykryj i daj mu jeszcze 5 minut na najmniejszym ogniu.
Jak zostało trochę wody na dnie, zdejmij pokrywkę i potrzymaj garnek chwilę na małym ogniu, żeby odparowała.
Chcesz mocniejszy złoty kolor – wsyp szczyptę kurkumy razem z solą i pieprzem. Smaku prawie nie zmieni, a wygląd tak.
Tuż przed podaniem możesz wmieszać jeszcze jedną łyżeczkę masła. Ryż robi się wtedy błyszczący i bogatszy w smaku.
Jak przechowywać:
Gotowy ryż trzyma się w lodówce w zamkniętym pojemniku do trzech dni. Podgrzewam go skropiony łyżką wody, pod przykryciem, na małym ogniu albo w mikrofali, spulchniając widelcem w trakcie. Samą karmelizowaną cebulę można usmażyć nawet trzy dni wcześniej i wtedy całość schodzi w kwadrans.
Czym zastąpić składniki:
Zamiast jaśminowego równie dobrze wychodzi basmati albo zwykły biały długoziarnisty. Na wersję wegańską biorę masło roślinne i bulion warzywny. Do gotowania możesz wrzucić laskę cynamonu, kilka ziaren kardamonu albo liść laurowy, a przed podaniem wsypać prażone orzeszki piniowe lub płatki migdałów.
Z czym podać:
Podaję go do pieczonego kurczaka, grillowanej ryby albo wieprzowiny, a obok stawiam prostą sałatkę z winegretem, żeby przełamała maślany smak. Świetnie wchodzi też pod curry i gulasze – pięknie wchłania sos.
Najczęściej zadawane pytania:
Ile naprawdę trwa karmelizowanie cebuli?
U mnie 12-15 minut na średnim ogniu, na maśle z oliwą, z mieszaniem co jakiś czas. Na większym ogniu pójdzie szybciej, ale cebula się przypali zamiast zesłodzić. To jedyny krok, przy którym warto postać przy garnku.
Czy muszę płukać ryż przed gotowaniem?
Tak, i to nie jest fanaberia. Płukanie w zimnej wodzie zabiera nadmiar skrobi, przez którą ryż się klei. Płucz, aż woda przestanie być mleczna.
Da się zrobić ten ryż bez nabiału?
Da się. Masło zamień na roślinne, a bulion drobiowy na warzywny. Smak będzie odrobinę lżejszy, ale cebula i tak niesie całe danie.
Co zrobić, żeby ryż nie skleił się w kluchę?
Trzymaj się proporcji półtorej filiżanki ryżu na dwie filiżanki płynu, nie mieszaj go w trakcie gotowania i nie zaglądaj pod pokrywkę. Po zdjęciu z ognia daj mu 5 minut odpoczynku i dopiero wtedy spulchnij widelcem.
Można doprawić go mocniej?
Jasno. Kurkuma, kumin albo słodka papryka wsypane razem z solą i pieprzem zupełnie zmieniają charakter dania. Dosypuj po pół łyżeczki i próbuj, bo łatwo przesadzić.