Mielona wołowina w gęstym sosie z kładzionymi kluskami – jeden garnek, 55 minut i pusty półmisek
To jest takie jedzenie, po którym nikt nie pyta o deser. Mielone mięso dusi się w gęstym, pomidorowo-tymiankowym sosie, a na wierzchu, prosto na bulgoczącym sosie, dochodzą miękkie kluski. Wszystko robi się w jednej patelni, więc po kolacji nie stoi góra naczyń. U mnie w domu to danie na zimny wieczór, kiedy nikomu się nie chce wychodzić z kuchni.
Składniki:
Mięso i tłuszcze
- 450 g mielonej wołowiny, najlepiej 85% chudej
- 60 g miękkiego masła
- 15 ml oliwy z oliwek (opcjonalnie)
Warzywa i przyprawy
- 1 mała cebula pokrojona w drobną kostkę
- 2 ząbki czosnku posiekane
- 240 ml mrożonego groszku lub mieszanki warzywnej (opcjonalnie)
Sucha baza
- 15 ml koncentratu pomidorowego
- 130 g mąki pszennej na kluski
- 15 ml mąki uniwersalnej do zagęszczenia sosu
- 15 ml proszku do pieczenia
- 3 g soli
Płyny i przyprawy
- 480 ml bulionu wołowego o obniżonej zawartości soli
- 5 ml suszonego tymianku
- 5 ml słodkiej papryki
- 160 ml mleka, pełnego albo 2%
- Sól i pieprz do smaku
Przygotowanie:
1. Stawiam dużą patelnię na średnim ogniu i daję jej chwilę, żeby porządnie się rozgrzała. Wykładam wołowinę i od razu rozgniatam ją drewnianą łyżką na drobne kawałki. Ma zacząć skwierczeć, nie dusić się w soku. Jeśli mięso jest bardzo chude, podlewam patelnię oliwą.
2. Smażę mięso, aż złapie brązowe brzegi. To z tego przypieczenia bierze się cały smak sosu, więc nie mieszam co chwilę. Potem odchylam patelnię i zlewam nadmiar tłuszczu — inaczej całość wyjdzie ciężka i tłusta.
3. Do mięsa wsypuję cebulę i smażę ją jakieś 4 minuty, aż zmięknie i zrobi się szklista. Dorzucam czosnek i trzymam go na ogniu tylko minutę, bo przypalony czosnek zgorzknieje i już tego nie odratujesz.
4. Dodaję koncentrat pomidorowy i rozprowadzam go po całej patelni. Smażę go minutę, aż ściemnieje i zacznie pachnieć. Tego kroku nie pomijam nigdy — to on daje sosowi głębię i równoważy tłustość mięsa.
5. Posypuję wszystko mąką uniwersalną i mieszam, aż zniknie. Potem wlewam bulion, ale powoli, strumieniem, cały czas mieszając. Wleję za szybko, zrobią się grudki. Dosypuję tymianek, paprykę, sól i pieprz — soli nie żałuj, bulion jest mało słony.
6. Zmniejszam ogień i duszę sos 8 do 10 minut, aż zgęstnieje na tyle, że łyżka zostawia w nim ślad na sekundę. W tym czasie robię ciasto na kluski.
7. W średniej misce mieszam mąkę pszenną, proszek do pieczenia i sól. Wrzucam masło i rozcieram je palcami z mąką, aż zrobi się coś w rodzaju wilgotnej kruszonki. Wlewam mleko i mieszam krótko, kilkoma ruchami, tylko do połączenia. Ciasto ma być kleiste i nierówne — im dłużej mieszasz, tym twardsze będą kluski.
8. Jeśli używam groszku albo mieszanki warzywnej, wsypuję je teraz prosto do sosu i mieszam. Sos musi cicho bulgotać, nie gotować się na całego.
9. Nabieram ciasto łyżką i kładę kopczyki na wierzchu sosu, jeden obok drugiego, zostawiając między nimi odstępy — kluski urosną. Przykrywam pokrywką i gotuję 15 do 20 minut. Pokrywki nie podnoszę, para musi zostać w środku, bo to ona podnosi kluski.
10. Pod koniec wbijam w największą kluskę patyczek. Wychodzi czysty — gotowe. Wychodzi z surowym ciastem — przykrywam z powrotem i daję jeszcze 3 do 5 minut.
Rady babci:
Sos wyszedł rzadki? Odsuń kluski na bok, zwiększ ogień i pogotuj odkryte kilka minut. Za gęsty — dolej odrobinę bulionu i zamieszaj.
Kluski płaskie i zbite to prawie zawsze wina dwóch rzeczy: za długiego mieszania ciasta albo zaglądania pod pokrywkę. Zamieszaj krótko i zostaw je w spokoju.
Jeśli ciasto jest tak gęste, że nie schodzi z łyżki, dolej łyżkę mleka. Ma być lepkie, ale nie sypkie.
Kluski kładź tylko na wrzący sos. Na letnim rozpadną się i zostanie kluchowata zawiesina.
Za mało smaku na końcu? Nie sypie się soli na oślep — najpierw dodaj szczyptę papryki i świeżo mielony pieprz, potem dopiero sól.
Jak przechowywać:
Resztki przekładam do szczelnego pojemnika i trzymam w lodówce do 3 dni. Podgrzewam powoli na patelni pod przykryciem, na małym ogniu, żeby kluski nie wyschły. Jeśli sos zgęstniał przez noc, dolewam trochę bulionu albo wody.
Czym zastąpić składniki:
Na lżejszą wersję zamieniam połowę wołowiny na mielonego indyka lub kurczaka, ale zostawiam trochę tłuszczu, bo inaczej robi się mdło. Bulion wołowy można spokojnie zastąpić warzywnym. Zamiast tymianku wchodzi rozmaryn albo posiekana natka pietruszki dorzucona na koniec.
Z czym podać:
Podaję z zieloną sałatą albo fasolką na parze, czasem z pieczoną marchewką. I koniecznie kromka chleba, żeby wybrać z talerza resztki sosu.
Najczęściej zadawane pytania:
Jakie mięso mielone najlepiej się tu sprawdzi?
Biorę wołowinę 85% chudą — jest w niej tyle tłuszczu, ile trzeba, żeby mięso zostało soczyste i dało smak sosowi. Zbyt chude wyjdzie suche i ziarniste.
Po czym poznam, że kluski są już ugotowane?
Po tym, że wyraźnie urosły i są napuszone, a wbity w środek patyczek wychodzi czysty. Jeśli zostaje na nim surowe ciasto, przykryj i gotuj jeszcze kilka minut.
Co zrobić, żeby kluski były puszyste, a nie gumowate?
Dwie rzeczy: proszek do pieczenia i bardzo krótkie mieszanie ciasta, dosłownie do połączenia składników. Potem gotuj je pod przykryciem i nie zaglądaj, para robi całą robotę.
Czy da się coś przygotować dzień wcześniej?
Mięso z sosem możesz zrobić wcześniej i przechować w lodówce, suche składniki na kluski też odmierzysz zawczasu. Ale mleko dolewasz i kluski gotujesz tuż przed podaniem, inaczej stracą puszystość.
Czym zastąpić bulion wołowy?
Warzywny sprawdzi się bez problemu, danie będzie tylko trochę lżejsze w smaku. Wtedy warto dołożyć szczyptę papryki albo odrobinę więcej koncentratu.