Smażony ryż z jajkiem i warzywami z woka – z ryżu z wczoraj, obiad na stole szybciej niż przyjedzie dowóz
U mnie w domu miska ryżu z wczoraj nigdy się nie marnuje. Wrzucam na rozgrzany wok cebulę, garść warzyw, ścięte jajko i po kilku minutach mam pełny obiad dla czterech osób. Cała robota razem z krojeniem to pół godziny, a smakuje jak z małej knajpki na rogu. Sekret jest jeden: ryż musi być zimny, z poprzedniego dnia.
Składniki:
Jajka
- 4 duże jajka
Tłuszcze
- 3 łyżki oleju roślinnego, arachidowego albo oliwy z oliwek
- 1-2 łyżeczki oleju sezamowego z prażonych ziaren
Warzywa
- 1 szklanka cebuli pokrojonej w kostkę
- 1,5 do 2 szklanek mieszanki warzyw – papryka, marchewka, cukinia
- 1/2 szklanki pokrojonej dymki
Przyprawy i dodatki
- szczypta soli
- 2,5 łyżki sosu sojowego
- 1/2 łyżeczki mieszanki pięciu przypraw
- szczypta białego pieprzu, opcjonalnie
Produkty zbożowe
- 4 szklanki ugotowanego ryżu jaśminowego z poprzedniego dnia
Przygotowanie:
1. Zanim stanę przy ogniu, mam wszystko pokrojone i pod ręką. Tu nie ma czasu na szukanie noża w szufladzie, bo w woku wszystko dzieje się w minutę. Dymkę dzielę na dwie kupki: białe części osobno, zielone osobno.
2. Jajka wbijam do miski i rozbełtuję widelcem, aż żółtko z białkiem zrobi się jednolite. Mieszam dłużej, niż mi się wydaje potrzebne – wtedy jajko ścina się równo, a nie w białe nitki.
3. Na patelni rozgrzewam łyżkę oleju na średnio-wysokim ogniu. Wlewam jajka i od razu mieszam, tak z minutę, aż się zetną, ale zostaną wilgotne. Zsuwam na talerz i gaszę palnik pod patelnią – jajka wracają dopiero na sam koniec.
4. W woku rozgrzewam pozostałe 2 łyżki oleju na dużym ogniu. Musi być naprawdę gorący, aż zacznie skwierczeć, jak tylko wpadnie cebula. Wsypuję cebulę i mieszam bez przerwy przez minutę, dwie, aż zrobi się szklista i tu i ówdzie zarumieniona.
5. Dorzucam mieszankę warzyw i białe części dymki. Smażę jeszcze ze dwie minuty, cały czas podrzucając, żeby warzywa zmiękły, ale zostały jędrne. Solę szczyptą soli – reszta smaku przyjdzie z sosu sojowego, więc tu nie przesadzam.
6. Wsypuję zimny ryż i przez kilka minut przerzucam go szpatułką, rozgniatając grudki o ściankę woka. Rozbijam każdą, aż każde ziarenko chodzi osobno i jest gorące na wskroś.
7. Polewam wszystko sosem sojowym, sypię mieszankę pięciu przypraw i szczyptę białego pieprzu, na koniec skrapiam olejem sezamowym. Mieszam energicznie, żeby przyprawy rozeszły się po całym ryżu, a nie zostały w jednym rogu.
8. Wrzucam z powrotem jajka, rozdzielam je łopatką na mniejsze kawałki i mieszam z ryżem i warzywami. Posypuję zieloną dymką i podaję od razu, prosto z woka – to danie nie lubi czekać.
Rady babci:
Jeśli ryż klei się w kluchę, znaczy, że był za świeży albo za mokry. Rozsyp go na blasze, wstaw na dwadzieścia minut do lodówki i dopiero potem smaż.
Nie wrzucaj wszystkiego naraz do woka – jak patelnia jest przeładowana, warzywa puszczają wodę i zamiast smażyć, zaczynasz je dusić. Lepiej zrób na dwa razy.
Wyszło za słone? Dosyp jeszcze pół szklanki ryżu i chwilę przesmaż, albo podaj z ogórkiem. Sos sojowy dodawaj po trochu, dolać zawsze można.
Olej sezamowy leje się na końcu, nigdy na rozgrzany wok na początku. Podgrzany za mocno traci ten orzechowy aromat i robi się gorzkawy.
Ogień trzymaj duży i mieszaj bez przerwy. Ryż ma podskakiwać na patelni, a nie leżeć – to od tego bierze się ten lekko przypieczony smak.
Jak przechowywać:
Przełożony do szczelnego pojemnika trzyma się w lodówce do trzech dni i nazajutrz smakuje nawet lepiej. Odgrzewam zawsze na patelni na średnim ogniu, z kroplą oleju, żeby ryż nie wysechł. Mikrofalówka robi z niego gumę, więc jej tu nie używam.
Czym zastąpić składniki:
Zamiast papryki, marchewki i cukinii wchodzi wszystko, co masz w lodówce – groszek, kukurydza, brokuł pokrojony na drobno. Olej roślinny, arachidowy i oliwa działają tak samo, wybierz, co stoi bliżej. Jeśli ktoś w domu nie je glutenu, wystarczy sięgnąć po sos sojowy bezglutenowy.
Z czym podać:
Podaję z prostą sałatką z ogórka albo z zielonymi warzywami na parze, żeby przełamać ciężar ryżu. Kto lubi ostrzej, dokłada łyżkę ulubionego ostrego sosu, a garść kolendry i sok z limonki od razu wszystko rozjaśniają.
Najczęściej zadawane pytania:
Czy mogę użyć świeżo ugotowanego ryżu?
Lepiej nie – ciepły ryż jest wilgotny i skleja się na patelni w papkę. Najlepszy jest jaśminowy, ugotowany dzień wcześniej i przechowany w lodówce, bo ziarenka są wtedy suche i chodzą luzem. W ostateczności rozsyp świeży ryż na blasze i schłodź go dobrze przed smażeniem.
Jakie warzywa mogę wrzucić zamiast tych z przepisu?
Praktycznie każde, byle pokrojone drobno i równo. Sprawdzą się groszek, kukurydza czy brokuły, a poza tym wszystko, co akurat zostało w warzywniaku. Twarde warzywa dodawaj wcześniej, miękkie na sam koniec.
Po co ta mieszanka pięciu przypraw i czym ją zastąpić?
Daje ciepły, korzenny posmak, który podbija sos sojowy i sprawia, że danie nie smakuje płasko. Wystarczy pół łyżeczki, bo jest bardzo aromatyczna. Jak jej nie masz, dosyp odrobinę mielonego anyżu z cynamonem i imbirem.
Dlaczego jajka smażę osobno, a nie od razu z ryżem?
Bo w gorącym woku z ryżem rozbiłyby się na drobinki i zniknęły w całości. Osobno ścinam je tylko do miękkości, o minutę za krótko, a resztę dorobią, gdy wrócą na patelnię. Dzięki temu w gotowym daniu widać wyraźne, puszyste kawałki.
Czy zamiast woka wystarczy zwykła patelnia?
Tak, tylko weź największą, jaką masz, najlepiej z grubym dnem. Wok trzyma wysoką temperaturę i ma wysokie ścianki, więc łatwiej mieszać, ale szeroka patelnia też da radę. Ważne, żeby ryż leżał cienką warstwą i nie był stłoczony.