Kurczak w sosie cygańskim z trzema paprykami – gęsty, ostry od ogórków i taki, że chleb macza się do końca
To obiad, który u mnie w domu ratował niejedno popołudnie. Jedna patelnia, godzina i cały garnek sosu z papryką, pomidorami i ogórkami konserwowymi. Ogórki to nie fanaberia — to one dają temu sosowi kwaskowaty pazur, przez który nikt nie umie przestać jeść. Robię z 700 g kurczaka i wychodzą cztery solidne porcje.
Składniki:
Mięso
- 700 g filetu z kurczaka lub udek bez kości
Warzywa
- 1 czerwona papryka
- 1 żółta papryka
- 1 zielona papryka
- 1 duża cebula
- 2 ząbki czosnku
- 3 ogórki konserwowe
Płyny i koncentraty
- 400 ml passaty pomidorowej
- 2 łyżki koncentratu pomidorowego
- 120 ml wody lub bulionu
Tłuszcze i przyprawy
- 2 łyżki oleju
- 1 łyżeczka słodkiej papryki
- 0,5 łyżeczki ostrej papryki (opcjonalnie)
- 0,5 łyżeczki majeranku
- sól do smaku
- pieprz do smaku
- natka pietruszki do posypania
Przygotowanie:
1. Kurczaka kroję na spore kawałki, takie na dwa kęsy — mniejsze wyschną mi w sosie. Wsypuję sól, pieprz i łyżeczkę słodkiej papryki, mieszam ręką i zostawiam na chwilę, niech przyprawy wejdą w mięso.
2. Na dużej patelni rozgrzewam dwie łyżki oleju. Musi być naprawdę gorący — kurczak ma zaskwierczeć, jak tylko go położę. Obsmażam kawałki ze wszystkich stron na jasnozłoty kolor, nie na surowo w środku, ale też nie do sucha. Jak patelnia mała, robię na dwa razy.
3. W międzyczasie zabieram się za warzywa. Cebulę kroję w piórka, czosnek siekam drobno, a papryki w niezbyt cienkie paski — grubsze ładniej się trzymają i nie rozejdą się w sosie.
4. Cebulę, czosnek i wszystkie trzy papryki wrzucam prosto do kurczaka. Smażę kilka minut, mieszając, aż warzywa zmiękną i puszczą trochę soku, a z patelni zacznie porządnie pachnieć.
5. Dodaję dwie łyżki koncentratu pomidorowego i mieszam go z tłuszczem przez chwilę — wtedy traci surowy smak i robi się słodszy. Dopiero potem wlewam passatę i wodę albo bulion.
6. Wsypuję majeranek — rozcieram go najpierw w palcach — ostrą paprykę, jeśli lubicie ostrzej, sól i pieprz. Przykrywam i duszę na małym ogniu jakieś 20–25 minut, aż mięso będzie miękkie, a sos zgęstnieje. Zaglądam raz czy dwa i mieszam.
7. Ogórki konserwowe kroję w drobną kostkę albo paseczki i dorzucam dopiero na ostatnie pięć minut. Wcześniej nie ma sensu — rozmiękną i zgubią cały ten kwaskowaty charakter.
8. Na koniec próbuję i doprawiam, bo ogórki potrafią wszystko przestawić. Sypię garść posiekanej natki i podaję od razu, z ziemniakami, ryżem, kaszą albo po prostu z chlebem.
Rady babci:
Jeśli sos wyszedł za rzadki, zdejmij pokrywkę i pogotuj jeszcze 5–10 minut na średnim ogniu — odparuje i sam zgęstnieje, nie trzeba żadnej mąki.
Za kwaśny? Szczypta cukru to naprawia w minutę. Za ostry — łyżka śmietany albo jogurtu na talerzu i już da się jeść.
Nie mieszaj za często podczas duszenia. Papryka lubi zostać w kawałkach, a przy ciągłym mieszaniu rozpada się na papkę.
Filet potrafi wyjść suchy, jeśli go przetrzymasz. Sprawdź po 20 minutach — jak mięso się rozdziela widelcem, jest gotowe, dłużej mu tylko zaszkodzi.
Jak masz udka bez kości, daj im te pełne 25 minut. Są tłustsze i tylko na tym zyskują, a sos wychodzi z nimi bogatszy.
Jak przechowywać:
W lodówce, w zamkniętym pojemniku, trzyma się spokojnie trzy dni — i szczerze mówiąc, drugiego dnia smakuje lepiej, bo sos przegryzie się z ogórkami. Odgrzewam na patelni pod przykryciem, dolewając odrobinę wody. Można też zamrozić, ale papryka po rozmrożeniu jest już miękka, bez chrupnięcia.
Czym zastąpić składniki:
Zamiast passaty można wziąć pomidory z puszki i rozgnieść je widelcem — sos wyjdzie bardziej rustykalny. Zielonej papryki nie każdy lubi, więc spokojnie zastąp ją drugą czerwoną albo pomarańczową, będzie słodziej. Majeranek da się podmienić na oregano albo tymianek, choć wtedy potrawa gubi ten swojski, polski charakter.
Z czym podać:
Najlepiej z ziemniakami z wody i koperkiem albo z ryżem, który wciągnie sos. U mnie w domu równie często ląduje z kromką świeżego chleba do maczania i to chyba najuczciwsza wersja.
Najczęściej zadawane pytania:
Czy zamiast filetu mogę użyć udek?
Jak najbardziej, udka bez kości sprawdzają się nawet lepiej — są soczystsze i nie wysychają przy dłuższym duszeniu. Potrzebują tylko o kilka minut więcej na patelni. Tę samą wagę, 700 g, zachowaj bez zmian.
Skąd w sosie cygańskim ogórki konserwowe?
To właśnie one odróżniają ten sos od zwykłego pomidorowego z papryką. Dają kwaskowatość i lekkie chrupnięcie, które przełamują słodycz papryki i pomidorów. Bez nich wyjdzie dobry gulasz, ale nie będzie to sos cygański.
Jak zagęścić sos, jeśli wyszedł za wodnisty?
Najprościej odparować — zdejmij pokrywkę i duś dalej kilka minut, aż sos zejdzie do gęstości śmietany. Jeśli spieszy ci się, dodaj jeszcze łyżkę koncentratu pomidorowego. Mąki nie polecam, robi kleisty posmak.
Czy danie jest ostre?
W podstawowej wersji nie — słodka papryka daje głównie kolor i aromat. Ostra papryka jest opcjonalna, więc przy dzieciach po prostu ją pomiń. Kto lubi pikantnie, może dosypać jej trochę więcej pod koniec duszenia.
Czy mogę przygotować to dzień wcześniej?
Tak i wręcz to polecam, bo po nocy w lodówce smaki się układają. Odgrzej powoli pod przykryciem, dolewając odrobinę wody lub bulionu. Świeżą natkę dosyp dopiero przed podaniem.